Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μύθος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μύθος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 1 Σεπτεμβρίου 2016

ποιο ήταν τ' όνομα της χίμαιρας;


Το χρυσό αγαλματίδιο μιας χίμαιρας βρέθηκε σ' ένα μεταλλικό κουτί, μέσα στο ιερό σπέος κι ανάμεσα σε  ξύλινα κιβώτια. Διατηρημένα κι άθικτα απ' τον χρόνο, τα κιβώτια ήταν γεμάτα απο τα θρύψαλα των επτά  αμφορέων, ο καθένας σπ' τους οποίους ήταν απεικόνηση  μιάς σκηνής ονείρου που διακόπηκε, συνιστώντας συγχρόνως ένα από τα επτά μερη μιας πανάρχαιας αφήγησης. Αν τα κομμάτια των αμφορέων συναρμολογηθούν, στο τέλος το νόημα του γρίφου θ'  αποκαλυφθεί, μα όχι σαν γραμμική πορεία στο χρόνο, με αρχή-μέση-τέλος. Η συναρμογή των  εικόνων που εμφανίζονται, αποκαλύπτει υπέρβαση του χρόνου σε κατάσταση έκστασης από μιαν ερωτική ιεροτελεστία αιρετικών που αμφισβητούσαν θεϊκά προνόμια στην ζωή και το θάνατο. 

Ακόμα και σήμερα, όμως,  έχουμε ερωτήματα: ποιο ήταν τ' όνομα αυτής της χίμαιρας, που είχε το  σώμα αιγάγρου και την κεφαλή πουλιού; 

Ήταν εκείνη η παρθένα, νεαρή γυναίκα που, κατά τον μύθο, εκυνήγησεν ο Άρης μεταμορφωμένος σε ίππο;  Ο Άρης, και σαν επιβήτορας σε διέγερση, δεν μπόρεσε να τη φτάσει. Αυτή πέταξε σαν πουλί σ' ενα φαράγγι και χάθηκε σκαρφαλώνοντας στα απόκρημνα βράχια πιο γλήγορα κι από αγριοκάτσικο. Αφού είδε κι απόειδε κι αυτός, θυμωμένος έφυγε και γύρισε σε κάποια μάχη. Λέγεται δε, μα είναι αμφίβολο, πως η κόρη αυτή είχε προστάτιδα την Άρτεμη. Μία τέτοια προστασία, κι αν την είχε,  δεν την έσωσε στο τέλος. Γιατί όταν ο Άρης έμαθε πως η ίδια ήταν έτοιμη και πρόθυμη να χαρίσει την προίκα και την παρθενιά της σ' ένα θνητό βοσκό, κι όχι μόνο γιατί αυτός ήταν ολυμπιονίκης στο ακόντιο και πιο ωραίος από τον Αρη (τον σημαδεμένο με αποκρουστικες ουλές στο πρόσωπο και στο κορμί του), αλλά γιατί ο θνητός την έβλεπε με απαράμιλλη λατρεία σαν θεά του, κι όχι όπως ο Άρης σαν κομάτι σάρκας ή σαν λάφυρό του. Αυτό, το να τον αρνηθεί γυναίκα και για χάρη ενός θνητού, ο θεός του πολέμου το θεώρησε ύβρι. Και τότε ζήτησε απ' τον Δία να τον βοηθήσει να την πιάσουν. Μαζί λοιπόν, ντυμένοι σαν ληστές, μαχαίρωσαν τον βοσκό που αγαπούσε  η κοπέλα, και τον άφησαν μόνο του να αιμορραγεί, ξέροντας πως εκείνη με αυταπάρνηση θα τρέξει να τον βοηθήσει. Αφού την επαγίδευσαν, λοιπόν,  άφησαν τον αγαπημένο της να ξεψυχήσει αργά, κι αυτήν  την μεταμόρφωσαν σε τέρας - ένα θηλυκό που στον αιώνα τον άπαντα κανένας άντρας δεν θα θελήσει πλέον να το πάρει για συμβία του, ή και για δούλα του στην κατοχή του ακόμα, μήτε θα επιθυμήσει πια κανείς απλά να την ξεπαρθενιάσει. 

Έκτοτε αυτή  η χίμαιρα αφιέρωσε τη ζωή της σ' ένα μόνο σκοπό: να βοηθά γυναίκες που αντιστέκονται σε σωματική, πνευματική και ψυχική βία απ' όπου κι αν προέρχεται.

Στην πεζή κι απομυθοποιμένη μας πραγματικότητα τώρα: ας μην καταπιαστούμε με το πρόβλημα ευθύς εξαρχής, ότι τα αρχαία κειμήλια, όπως κι οι ιεροί χώροι και τα μνημεία του μεγαλείου μιας ένδοξης ιστορικής πορείας, αν θέλεις, ή πιο απλά, τουλάχιστον του τρόπου με τον οποίο ονειρεύονταν οι πρόγονοί μας, ολ' αυτά δεν ανοίκουν σε όλους μας, μα αποκλειστικά πλέον σε τυχάρπαστους ιδιοκτήτες και διαχειριστές, που, διόλου παραδόξως, θαρρούν πως είναι κι οι απόγονοι του Άρη, οι μπάσταρδοι ..  

Στο ουσιώδες:  Η δική μου θεωρία είναι πως άξια λατρείας είναι η κόρη που αψηφούσε τα περί ταπεινότητας καταγωγής και που είχε την θαυμάσια τόλμη να λέει όχι και στον θεό ακόμα. Και κάποτε ας μάθουν και τα κνώδαλα που κατέχουν όπλα και πλούτο, κι οι θεοί τους μαζί: το ν' αρπάζεις με το ζόρι αυτό που δεν σου χάρισε κανείς, δεν είναι γάμος και γιορτή ή, πιο κοινά, γαμίσι - είναι αρρωστημένα αφύσικος βιασμός...

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2015

Iάσων και Mήδεια - μια προδοσία




 
 Nίκος Eγγονόπουλος. «Iάσων και Mήδεια» 1970


Στην ελληνική μυθολογία θα απαντήσουμε πολλές περιπτώσεις προδοσίας. Ίσως ή μεγαλύτερη είναι αυτή της Μήδειας, προδομένης από τον Ιάσονα.


Η Μήδεια, ή όμορφη κόρη του βασιλιά της Κολχίδας, Αιήτη, ήταν για τον Ιάσονα το μέσο με το οποίο θα αποκτούσε το Χρυσόμαλλο Δέρας που φύλαγε στην αυλή του ο Αιήτης. 

Αν την αγάπησε ποτέ δεν ήταν σίγουρο, ούτε κι έχει σημασία μεγάλη. Το σίγουρο είναι πως χωρίς την βοήθεια της Μήδειας θα ήταν αδύνατο για τον Ιάσονα να επιτύχει τον σκοπό της αποστολής του που τον έφερε στην Κολχίδα. 

Ή Μήδεια, που χωρίς ίχνος αμφιβολίας τον αγαπούσε, πρόδωσε τον πατέρα της, θέτοντας  όλη την ενέργεια της στην υπηρεσία του Ιάσονα. Σαν μάγισσα που ήταν, με οφθαλμαπάτες, ψέματα, δηλητήρια και άλλα μαγικά τεχνάσματα, τον βοήθησε να πάρει το Χρυσόμαλλο Δέρας. Μέχρι που έφτασε να σφάξει τον αδελφό της, τον άμοιρο Άψυρτο, που κρατούσε σαν όμηρο ο Ιάσονας στην Αργώ, και πέταξε τα κομμάτια του στην θάλασσα για να καθυστερήσει τον πατέρα της που  τους καταδίωκε, αναγκάζοντάς τον να χάσει χρόνο για να τα περισυλλέξει, βοηθώντας έτσι τους Αργοναύτες να διαφύγουν. Μα κι ο Αιήτης ήταν ένοχος ατιμίας. Γιατί αθέτησε την υπόσχεση του να παραδώσει το Χρυσόμαλλο Δέρας αν ο Ιάσονας υπερνικούσε τα εμπόδια που του έθεσε. 

Ο Ιάσονας παντρεύτηκε τη Μήδεια και έκανε παιδιά μαζί της. Αλλά μάλλον ήταν ένας γάμος ευκαιρίας και σκοπιμότητας. Κάποια στιγμή την πρόδωσε, αποφασίζοντας να πάρει την νεαρή κόρη του  βασιλιά Κρέοντα, την όμορφη  Γλαύκη. Για την πιστή κι αφοσιωμένη Μήδεια, της οποίας η ομορφιά είχε αρχίσει να μαραίνεται, επιφύλασσε τον δρόμο της εξορίας. 

Ποια ήταν η κατάληξη; Η Μήδεια θα πάρει την εκδίκησή της, στέλνοντας σαν δώρα ένα υπέροχο φόρεμα με ένα χρυσό στεφάνι και άλλα κοσμήματα στη άτυχη Γλαύκη, που  μόλις τα φόρεσε, πήραν φωτιά και την αποτέφρωσαν. Στην συνέχεια έσφαξε τα παιδιά της για να τιμωρήσει ακόμα πιο σκληρά τον πατέρα τους. 

Ή δική της κατάληξη ήταν να απογειωθεί σε ουρανούς ανυπαρξίας, αφήνοντας το Ιάσονα τραυματισμένο και με το στίγμα της αναξιοπιστίας πάνω του.

-------


Θα μπορούσαμε να δούμε την πλοκή αυτής της μυθικής  προδοσίας  σαν αλληγορία του τρόπου με τον οποίο ένας πολιτικός ηγέτης κάνει χρήση και κατάχρηση ενός κόμματος ή κινήματος για να επιτύχει την δική του αναρρίχηση στην εξουσία και στην πορεία, από θέση εξουσίας, μπορεί κάλλιστα να προδώσει το όχημα με το οποίο ανέβηκε εκεί. 

Θα προτιμούσατε μια διαφορετική κατάληξη της πλοκής του μύθου; Δεν θα άρεσε πιότερο μια κατάληξη όπου ή Μήδεια καίει τον Ιάσονα αντί να καίει την Γλαύκη, ή σφάζει αυτόν αντί να σφάζει τα παιδιά της; 

Ούτε ο μύθος ούτε ή σύγχρονη πολιτική μας κάνουν τη χάρη να προσφέρουν πλοκή με κατάληξη που πάντα ικανοποιεί τις επιθυμίες μας. Ο Ιάσονας επέζησε, έχοντας σίγουρα χάσει κάτι πολύ σημαντικό. Αλλά, όντας θηρίο, επέζησε. Και θα συνεχίσει να ταλαιπωρεί κι άλλους, που πάλι θα τον εμπιστευτούν. Αυτό το ξέρει ήδη. Κι αυτό είναι ή μοίρα των ανθρώπων που απεγνωσμένα θέλουν να πιστέψουν σε κάποιον άλλο, όταν δεν μπορούν να πιστέψουν στον εαυτό τους.




Κυριακή 21 Ιουνίου 2015

παραλλαγή του μύθου του Λυκάονα



Γιός του Πελασγού και της νύμφης Κυλλήνης, ο Λυκάων ήταν  ο πρώτος και πλέον φημισμένος βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Λυκάων, παρότι ικανός βασιλιάς, δεν ήταν ποτέ  δίκαιος, γιατί σαν βασιλιάς δεν μπορούσε να είναι. Ήταν ψευδολόγος και αλαζονικός προς τους υπηκόους του, θεωρόντας τους ηλίθιους που τον προσκυνούσαν. Του άρεσε η καλή ζωή, τα συμπόσια ιδιαίτερα, όπου κατανάλωνε με τους ευγενείς καλεσμένους του μεγάλες ποσότητες κρέατος, το οποίο, μεταξύ άλλων, του παρείχαν οι υπήκοοι του, θέλοντας και μη.  Η παροιμιώδης σπατάλη, η χλιδή και η συνεχής κραιπάλη του είχαν εξαθλιώσει τους υπηκόους του, τους οποίους ανάγκαζε να δανείζονται αργύρια από τον ίδιο -  αν δεν είχαν να του παρέχουν αυτά που απαιτούσε απ' αυτούς. Και φυσικά, όταν δεν είχαν να πληρώσουν τα χρέη τους, τους υποδούλωνε, πουλώντας τους σε αγορές.

Τρίτη 21 Απριλίου 2015

του Αχέροντα η κοίτη




Flectere si nequeo superos, Acheronta movebo.
– Virgil’s Aeneid, book VII.312

Αν η είσοδος στους ουρανούς εχει φραγή
Πώς καταργείται η κόλαση στη γη;

Ο οβολός στα χείλη δεν είναι φιλί
Μα του  βαρκάρη η πληρωμή η σιωπηλή 

Κι όμως, το πεπρωμένο σου θα νικηθεί
Αν του Αχέροντα η κοίτη μετακινηθεί



****
Image from here

Σάββατο 9 Νοεμβρίου 2013

Όχι! Δεν θα μιλήσω.



Είναι μάταιο που με κουράζεις με κύματα από νουθεσίες.
Και βάλτο στο νου σου: Ουδέποτε οι απειλές απο τον Δια
Θα με σκιάσουν…